IPHaber
Son Yazılar

ISP


ADSL hizmet taşınabilirliği

Mart 31, 2010 by admin in ISP, Telekom with 0 Comments

İNTERNET’İMİZİ TAŞIYORUZ: Mobil Numara Taşınabilirliği’ne benzer olarak artık ADSL hizmetinde de, tüketici olarak daha iyi bir kalite/fiyat oranı yakaladığımız işletmeciye kolayca ve kesintisiz geçişimiz mümkün olabilecek.

TAŞINIYORUZ: (3) ADSL HİZMET TAŞINABİLİRLİĞİ
Şubat ve Mart aylarında ilk iki bölümünü paylaştığım Hizmet Taşınabilirliği yazı serisinin bu ayki üçüncü ve son bölümündeADSL’de hizmet taşıması konusundaki temel bilgileri, uygulama şeklini, tüketiciye faydasını ve gelinen aşamayı aktarıyor olacağım.

MEVCUT DURUM:

  • Öncelikle mevcut durumu resmetmekle başlayalım:
    Yerleşik işletmeci olan Türk Telekom’un temel altyapı hizmetlerini kullanarak son kullanıcıya bakır telefon hattı üzerinden ADSL hizmeti sunan yaklaşık 6 işletmeci mevcuttur (TTNet, Smile, BiRi, Superonline, TurkNet, Doping).  Bu şirketlerin kendi içinde en belirgini, piyasadaki her 20 ADSL abonesinden yaklaşık 19’una sahip olan TTNet’tir (Burada, TTNet’in Türk Telekom ile karıştırılmamasını isterim.  Verilen hizmetin teknik anlamda üretim şekli ve mevzuatsal ilişkiler itibariyle TTNet ve üstte bahsi geçen diğer 5 kadar şirket birbirine paralel konumlandırma içindedir).

Tablo 1: Toplam 6,3 milyonu aşkın ADSL pazarının oyuncular arasında bölüşümü.

  • Halihazırda işleyen kurguda, ADSL hizmetini daha iyi bir kalite/fiyat oranı yakaladığı İnternet servis sağlayıcısına aktarmak isteyen bir abone, öncelikle hizmetin satın alınmakta olduğu telefon hattına tanımlanmış olan abonelik sözleşmesini, ayrılacağı sağlayıcısına başvuru yaparak iptal ettirmek, sonrasında ise geçeceği ADSL hizmet sağlayıcısıyla yeni bir sözleşme imza edip yeni sağlayıcının ADSL portunun boşa düştüğünü görüp bağlantıyı yapmasını beklemek zorundadır.  Bu kurguda, tüketici 48-72 saat arası hizmet kesintisiyaşayabilmektedir.
  • Bu kesinti süresi çoğu kullanıcı için tahammül etmesi zor olup, pazarda daha iyi teklif ve kampanyalar olduğu halde, kesinti ve iptal/başvuru zahmetinden çekindiği için operatör değiştiremeyen çok sayıda abone anlamına da gelmektedir.  Ayrıca iptal için abonenin kendi operatörüne başvurması operatörün aboneyi elde tutmak için süreci bilerek uzatmasına neden olabiliyor. Özellikle ana operatör ikna süreci adı altında aboneyi aramak ve kalması için ikna edebilmek için standart prosedürü ile hattı kestikten sonra 7 güne kadar bekletebilmektedir.
  • Halbuki daha iyi düzenlenen GSM pazarında iptal isteyen aboneye ikna çabasında bulunmak, yeni teklifler sunmak düzenleme ile yasaklanmıştır. Henüz GSM tarafındaki gibi süreci net ve otomatik bir süreç olmaması, geçiş sürecindeki kesintinin, verici operatörün inisiyatifinde uzamasına neden olabilmektedir. İkna süreci içinde hizmetin kesintiye uğratılması, ADSL hizmetinin taşınmasının önünde en önemli engellerden bir tanesi olarak karşımıza çıkmaktadır.
  • Bu sorunun çözümü, düzenleyici Kurum tarafından tüketici ve sektörün yararına olacak bir abone hareketi (İngilizce’si “churn”) sürecinin tanımlanması ve uygulanmasının sağlanması ile mümkün olabilecektir.


GEÇERLİ OLMASI BEKLENEN DURUM:
Normal işleyiş altında 14 Aralık 2009’da çıkması beklenen ama çeşitli nedenlerle 2010’a sarkan ADSL port taşıma kurgusu sayesinde aşağıdaki gibi bir işleyiş beklenmektedir:

  • ADSL hizmet sağlayıcısını değiştirmek isteyen bir tüketici, gitmek istediği (alıcı) işletmeciye başvuru yapacaktır.
  • Başvuruda bir adet kimliği doğrulayıcı evrak (örnek olarak nüfus cüzdanı) ile birlikte ayrılınan (verici) işletmeciye ait son 3 aydan 2 adet fatura ibraz etmesi gerekmektedir.  Bu 2 fatura ibrazı konusunda TTNet dışındaki işletmeciler – ki abone geçişlerine en çok onlar umut bağlamış durumdalar – süreci hantallaştıracağını ve tüketicinin aleyhine olacağını öne sürerek karşı çıkmaktalar).
  • Süreçte tüketiciyi koruyan 6 günlük bir süre tavan sınırıişleyecektir.  Aktarımda, daha önceden planlanan bir saatte ve sadece 15 dakikalık bir kesinti yaşanacaktır.
  • Henüz ayrılmadığı operatöre ödenmeyi bekleyen veya erken fesih sebebiyle tüketiciye ilaveten yansıtılacak borçların tahsilatı ile ADSL hizmetinin aktarımı konuları ayrı ayrı götürülecektir; bu kural, verici konumundaki işletmeciler için bir kötü borç risk kaynağı olsa da, alıcı işletmeci ve de en önemlisi tüketici açısından olumlu bir kuraldır.
  • Geçiş sonrasında da kullanabilmek için var olan modeminoperatör kilitli olup olmadığını kontrol etmek gerekecektir.


ADSL HİZMETİNİN SUNUM ŞEKİLLERİ:
Yeri gelmişken, ADSL hizmetinin tüketiciye nasıl sunulduğundan da kısaca bahsetmek mümkün.  ADSL kullanan abonenin, bu hizmeti hangi işletmeciden alırsa alsın kendisine gelen sabit telefon hattı üzerinden sunulan bu hizmetin fiziksel ve idari bakımdan sunulduğu 3 değişik şekil aşağıdaki gibidir:

1. Al-Sat Modeli: Bu modelde telefon hattı, telefon hattının Türk Telekom santralinde bağlandığı ADSL sunucusu(DSLAM) ve bu sunucunun bağlandığı İnternet şebekesiTürk Telekom’a aittir.  Hizmeti sunan işletmeci Türk Telekom’dan toptan aldığı bu hizmeti perakende satmaktadır ve bu hizmete çağrı merkezi, faturalama ile bir katma değer sağlamaktadır.  2008 ortalarına kadar epeyce yaygın olarak kullanılan bu yöntem, yerini artık neredeyse tamamen veri akışı erişimi modeline bırakmış ve sadece belli başlı yerlerde kullanılıyor durumdadır.

2. Veri Akış Erişimi (VAE) Modeli:  Bu modelde telefon hattıve telefon hattının Türk Telekom santralinde bağlandığı ADSL sunucusu (DSLAM) Türk Telekom’a ait, bu sunucunun bağlandığı İnternet şebekesi ise hizmeti sunan işletmeciye aittir.  İşletmeci, kendi şebekesini kontrol ederek ve çağrı merkezi ile hizmet vererek servis kalitesini kendi kontrolü altında tutmakta ve katma değer yaratarak kullanıcı memnuniyetini arttırabilmektedir.  Şu anda ülkedeki ADSL hizmetlerinin tamamına yakını bu yöntemle sunulmaktadır (TTNet, Smile, BiRi, Superonline, TurkNet, Doping gibi alternatiflerin abonelerinin tamamına yakınında).


Tablo 2: ADSL hizmetinin farklı sunuluş modellerinde farklı elementlerin kontrolü ve sahipliği.

3. Tam/Paylaşımlı Yerel Ağın Paylaşıma Açılması (YAPA) Modeli: Bu modelde kullanıcının üzerinden ADSL hizmeti aldığıtelefon hattı bağlı olduğu Türk Telefon santralinde ya sadece ADSL ile ilgili olan kısmı için (paylaşımlı YAPA, yerel ağın paylaşıma açılması), ya da tüm olarak (tam YAPA) ADSL hizmeti sunan işletmeciye teslim edilmektedir.  İşletmeci bu hatta kendi sunucusunu koyarak ve bu sunucuyu kendi şebekesine bağlayarak kendi kontrolü altında istediği hızkotave ücret karşılığında, istediği kalite güvencesi ile hizmet sunabilmektedir.  Ancak toplamda hizmet kalitesi, halihazırda Türk Telekom’un döşemiş olduğu telefon kablosunun kalitesinin sağlayabileceğinden daha üstün bir hizmet verilmesine el vermediğinden, AB ülkelerinde tipik olarak 28 Mbps gibi hızlara ulaşmak mümkünken, ülkemizde Türk Telekom’un telefon hatlarında tipik olarak bu hız en fazla 8 Mbps’e çıkabilmektedir.  Şu anda ülkemizde oldukça sınırlı sayıda telefon hattında YAPA üzerinden hizmet sunulmaktadır.  Uygulamadaki tarife ve maliyetler, YAPA’nın mevcut durumda yaygınlaşmasının önündeki temel engellerdir.

Yukarıda tarif edilen ilk iki modelde ve 3. modelin paylaşımlı olan şeklinde kullanıcıya Türk Telekom tarafından sabit ücret ve telefon kullanım ücreti ile ilgili çift fatura yollanmaktadır. Diğer yandan, üçüncü modeldeki tam YAPA’da kullanıcıya Türk Telekom’dan fatura yollanmaz; fatura ADSL işletmecisi tarafından hem ADSL kullanımı için hem de eğer telefon hizmeti de Türk Telekom yerine aynı işletmeciden alınıyorsa, bu hizmeti içerecek şekilde tek fatura hazırlanıp yollanır. Ayrıca, kullanıcı Türk Telekom’dan önceden almakta olduğu telefon hizmeti ile ilgili sabit numarasını da bu tam YAPA hattına taşıyabilmektedir ve Türk Telekom ile ticari ilişkisine tamamen son verebilmektedir.

ÖZET:
Özet olarak, ADSL hizmet sağlayıcıları arasında abone geçişi sayesinde, 6,3 milyon sabit ADSL abonesine kendi seçimi olan, kalite/fiyat oranını olumlu olarak değerlendirdiği bir işletmecinin hizmetlerini kullanma olanağı sunuluyor olunacaktır.  İlk planlara göre 14 Aralık 2009’da başlaması hedeflenen, çalışmalarına Aralık içinde başlanılan ADSL hizmet taşınabilirliği konusundaki gelişmelerin tüketiciye sunulabilir hale gelmesi 2010 yılının 2. çeyreğinde gerçekleşecektir diye ümitle beklemekteyim.


Dr. Barış Bulut
barisbulut@hotmail.com
www.barisbulut.com

Tagged , ,

Related Posts

Leave a reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Kapat