IPHaber
Son Yazılar

Yazılım


ABD Yüksek Mahkemesi 2. El Yazılımları da İlgilendirebilecek Önemli Bir Karar Açıkladı

Mart 21, 2013 by admin in Yazılım

ABD’de telif haklarını ilgilendiren ve dijital telif konusuna da temel oluşturabilecek önemli bir dava geçtiğimiz günlerde sonuçlandı. Bu davada ABD Yüksek Mahkemesi, ders kitaplarını daha ucuza satılan bir ülkeden toplu bir şekilde alıp ABD’de satarak kar elde eden bir öğrencinin herhangi bir telif yasasını çiğnemediğine karar verdi. İlk satış (first sale) doktrininin ABD dışında basılmış ve ülkeye getirtilen ürünler için de geçerli olacağını açıklayan mahkeme kararı son derece önemli görülmekte. Gerçi bu karar, dijital telif haklarını doğrudan kapsamıyor ama ileride referans alınabileceği öngörülmekte.

images (1)

ABD’de telif haklarını ilgilendiren ve dijital telif konusuna da temel oluşturabilecek önemli bir dava geçtiğimiz günlerde sonuçlandı. Bu davada ABD Yüksek Mahkemesi, ders kitaplarını daha ucuza satılan bir ülkeden toplu bir şekilde alıp ABD’de satarak kar elde eden bir öğrencinin herhangi bir telif yasasını çiğnemediğine karar verdi. İlk satış (first sale) doktrininin ABD dışında basılmış ve ülkeye getirtilen ürünler için de geçerli olacağını açıklayan mahkeme kararı son derece önemli görülmekte. Gerçi bu karar, dijital telif haklarını doğrudan kapsamıyor ama ileride referans alınabileceği öngörülmekte.
Telif hakkı meselesi tüm dünyada tartışılmaya devam ediyor. Çok basit bir örnek verelim: Diyelim ki, yurt dışında bir kitap gördünüz ve bandrolü bulunan ve tamamen yasal olan bu kitabın satış bedeli ülkenizdeki satış bedelinden çok daha düşük. Bu kitabı satın alıp tamamen yasal yollardan (gümrük ve vergi kaçırmadan) ülkenize soktunuz ve üzerine bir kar payı koyup sattınız. Telif hakkı ihlali yapmış olur musunuz? Bu sorunun yanıtı ABD’de herhangi bir telif hakkı ihlali yapmadığınız yönünde zira ilk ABD Yüksek Mahkemesi, ilk satış doktrininin geçerli olacağı görüşünde.

İlk satış doktrinine göre, herhangi bir malı yasal yollardan satın aldığınız anda tüm mülkiyeti de size geçer ve o malı yeniden satmanız mümkündür. Bu kuralın istisnası olarak, satın alınan metanın ABD sınırları içerisinde üretilmiş ve ilk satışının yapılmış olması gerekliliği mevcuttu. Ancak ABD Yüksek Mahkemesi, bu gerekliliğin söz konusu olmadığına karar verdi. Mahkeme önüne getirilen davada, Tayvanlı Supap Kirtsaeng bazı ders kitaplarını ülkesinde daha ucuza satın alıp ABD’de satmak ve bu işten kar elde etmekle dolayısıyla da ders kitaplarını basan John Wiley & Sons firmasının telif hakkını çiğnemekle yargılanıyordu. Daha önce yerel mahkeme ve temyiz mahkemesi basım evini haklı bulmuş ve Kirtsaeng’in 600.000 Dolar ceza ödemesine karar verilmişti. ABD Yüksek Mahkemesi bu kararı bozdu
Bu bozma kararı, ilk bakışta yazılım dünyasını etkilemeyecek gibi gözüküyor zira ABD’de genel olarak fiziksel eserler için uygulanan telif hakları ile dijital eserler ve yazılımlar için uygulanan telif hakları birbirinden ayrı olarak değerlendirilmekte. Hatta ABD mahkemeleri bu konuda karşılarına gelen davalarda yazılım sahiplerinin, CD ile satışı yapılmayıp internetten indirilen materyaller için lisans sözleşmelerine “yeniden satılamaz ve kullanım hakları 3.şahıslara transfer edilemez” ibaresi koyarak 2. el yazılımların satışını engelleyebileceklerine hükmetmişti. Ancak bu da tartışılmaya başlamış durumda.

Avrupa Birliği, bu konuda ABD’nin 1 adım önünde gidiyor ve Temmuz 2012’de aldığı bir kararla ister CD-ROM ile satılmış isterse de internetten indirilmiş olsun bir yazılımın yeniden satılabileceğine hükmederek 2. el yazılım pazarı için önemli bir adım atmıştı. Şimdi ABD’de de telif haklarının esnediği ve yasal 2. el pazarı açısından benzer bir uygulamaya doğru gidildiği konuşulmakta.

Türkiye’de de 2. el yazılımın yasal durumuyla ilgili Microsoft ile Verisel firması arasında bir dava süreci devam ediyor..

 

Kapat